Trauma is niet wat er met je gebeurt

het is wat er in jou gebeurt

als een gevolg van wat er met je is gebeurd.

- Gabor Maté

EMDR

EMDR is een afkorting van Eye Movement Desensitization and Reprocessing, is een therapie voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van een schokkende ervaring, zoals een ongeval, seksueel geweld of een geweldsincident.

Waarvoor is EMDR bedoeld?

Bepaalde gebeurtenissen kunnen een grote impact hebben op het leven van mensen. Hoewel veel mensen dergelijke ervaringen op eigen kracht verwerken, ontwikkelen sommigen psychische klachten die hun dagelijks functioneren ernstig kunnen verstoren. Vaak gaat het om herinneringen aan de schokkende gebeurtenis die zich blijven opdringen, zoals angstwekkende beelden, herbelevingen (flashbacks) of nachtmerries. Deze herinneringen kunnen intens en ontwrichtend zijn. Daarnaast komen klachten zoals verhoogde schrikreacties, prikkelbaarheid en het vermijden van situaties of prikkels die aan de gebeurtenis doen denken vaak voor. Wanneer deze symptomen langdurig aanhouden en het dagelijks leven beïnvloeden, spreekt men van een posttraumatische stressstoornis (PTSS).

PTSS

PTSS is een ernstige psychische aandoening waarbij het zenuwstelsel continu in een staat van verhoogde waakzaamheid of stress verkeert. Dit maakt het voor de betrokkene moeilijk om tot rust te komen, zich veilig te voelen of het leven op een normale manier voort te zetten. De emotionele impact van de gebeurtenis blijft aanwezig, zelfs wanneer de directe dreiging allang voorbij is.

Een effectieve behandelmethode voor PTSS en andere traumagerelateerde angstklachten is Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR). Deze therapie is specifiek ontwikkeld voor mensen bij wie de klachten voortkomen uit een concrete, ingrijpende gebeurtenis die nog steeds een emotionele reactie oproept. Het kan bijvoorbeeld gaan om een ongeluk, een geweldsincident, seksueel misbruik of een andere traumatische ervaring.

Tijdens een EMDR-sessie wordt de cliënt gevraagd om terug te denken aan de traumatische gebeurtenis, terwijl tegelijkertijd een afleidende stimulus wordt aangeboden, zoals het volgen van een bewegend object of het luisteren naar geluiden. Dit proces helpt het brein om de emotionele lading van de herinnering te verminderen en deze op een minder ingrijpende manier te verwerken. Het doel is om de herinnering minder storend te maken, zodat deze geen overweldigende reactie meer oproept.

EMDR is een wetenschappelijk onderbouwde methode die vaak snel resultaten oplevert. Veel cliënten ervaren na enkele sessies al verlichting van hun klachten. De therapie biedt een veilige en gestructureerde manier om met trauma om te gaan en helpt mensen om weer controle te krijgen over hun leven.

Waarvoor is EMDR nog meer geschikt?

EMDR is niet alleen effectief bij het behandelen van grote, ingrijpende trauma’s, maar ook bij microtrauma’s en complexe posttraumatische stressstoornis (CPTSS). Hoewel beide typen ervaringen een aanzienlijke impact kunnen hebben, verschillen ze in aard en oorsprong, en vraagt de behandeling vaak om een andere focus.

Microtrauma’s en EMDR

Microtrauma’s verwijzen naar subtiele, maar herhaalde negatieve ervaringen die zich over een langere periode opstapelen. Denk aan constante kritiek, emotionele verwaarlozing of het gevoel dat je niet wordt gezien of gehoord. Hoewel deze gebeurtenissen op zichzelf niet altijd overweldigend lijken, kunnen ze samen een diepgaande impact hebben op je emotionele welzijn. Ze leiden vaak tot negatieve overtuigingen over jezelf, zoals het idee dat je niet goed genoeg bent of niet belangrijk.

EMDR helpt bij het verwerken van deze ervaringen door de manier waarop ze in je geheugen zijn opgeslagen, te veranderen. Met bilaterale stimulatie, zoals oogbewegingen of geluiden, wordt het brein gestimuleerd om de herinneringen opnieuw te verwerken. Dit vermindert de emotionele lading die eraan gekoppeld is en helpt om de negatieve overtuigingen die ermee samenhangen los te laten. Voor mensen die worstelen met de gevolgen van microtrauma’s biedt EMDR een effectieve manier om deze vaak subtiele, maar toch schadelijke herinneringen te verwerken en meer rust en balans te ervaren.

CPTSS en EMDR

Complexe posttraumatische stressstoornis (CPTSS) ontstaat door langdurige, herhaalde traumatische ervaringen, vaak in een context van afhankelijkheid en onveiligheid. Voorbeelden zijn emotionele of fysieke mishandeling in de kindertijd, langdurige verwaarlozing of misbruik in relaties. CPTSS heeft vaak diepgaande gevolgen, zoals chronische emotionele ontregeling, negatieve zelfbeelden, en moeite met vertrouwen in anderen. De impact is niet beperkt tot specifieke herinneringen, maar zit verweven in hoe iemand zichzelf en de wereld ervaart.

Bij de behandeling van CPTSS met EMDR ligt de nadruk niet alleen op het verwerken van specifieke herinneringen, maar ook op het aanpakken van de bredere patronen van emotionele pijn en negatieve overtuigingen. EMDR kan bijvoorbeeld worden ingezet om de reactiepatronen te verzachten die het zenuwstelsel in een constante staat van stress houden. Dit helpt cliënten om weer toegang te krijgen tot gevoelens van veiligheid en stabiliteit.

EMDR als veelzijdige behandeling

Waar EMDR bij microtrauma’s vooral gericht is op het ontladen van individuele herinneringen, vraagt CPTSS om een meer geïntegreerde aanpak. Voor mensen met CPTSS wordt EMDR vaak gecombineerd met andere therapievormen, zoals stabilisatietechnieken en lichaamsgerichte therapieën, om een veilige basis te creëren voordat diepere verwerking plaatsvindt.

EMDR biedt dus een effectieve en flexibele behandeloptie, zowel voor mensen met de gevolgen van kleinere, opstapelende ervaringen als voor degenen die kampen met de impact van langdurige en complexe traumatische omstandigheden. Het is een krachtige methode die zich aanpast aan de unieke behoeften van elke cliënt.

EMDR en peakperformance

Het zogenaamde EMDR Peak Performance-protocol is gericht op prima functionerende cliënten in het bedrijfsleven, podiumkunsten en sport.  Na de therapie of coaching maak je vaak de sprong van ‘goed naar geweldig’.

Dit protocol kan worden ingezet voor iedereen op topniveau willen presteren. Ben jij een ‘high achiever’en wil je het beste uit jezelf halen, dan is peakperfomance middels EMDR iets voor jou! Voor meer info klik hier.

FAQ

  • EMDR richt zich niet op de klacht zelf, maar op wat eronder ligt.

    Bij aanhoudende klachten zonder duidelijke medische oorzaak zie je vaak dat het zenuwstelsel continu alert blijft. Het lichaam staat als het ware “aan”.

    Je kunt EMDR inzetten op:

    – momenten waarop de klachten begonnen of verergerden

    – ervaringen van stress, overbelasting of verlies

    – de angst en frustratie rondom de klachten zelf

    Ook werk je met triggers: situaties waarin de klacht opspeelt. Die zijn vaak gekoppeld aan spanning in het systeem.

    Door die lading te verwerken, zakt de alertheid in je lichaam.

    Dat geeft ruimte voor herstel en minder intens ervaren klachten.

    Belangrijk: je pakt dus niet alleen de klacht aan, maar de reactie van je lichaam erop.

  • emdr bij perfectionisme en faalangst

    Perfectionisme en faalangst lijken eigenschappen, maar zijn vaak aangeleerd.

    Je zenuwstelsel heeft ergens geleerd:
    “ik moet het goed doen, anders gaat het mis.”

    EMDR richt zich op die ervaringen:
    – momenten van kritiek of afwijzing
    – prestatiedruk in je jeugd
    – situaties waarin je je niet goed genoeg voelde

    Die herinneringen liggen vaak nog “actief” opgeslagen. Daardoor reageer je nu nog met spanning, twijfel of uitstel.

    Je kunt ook werken op:
    – beelden van falen (bijv. presentatie die misgaat)
    – de druk die je voelt vóór een taak
    – de angst voor beoordeling

    Door die lading te verminderen, verandert je reactie.

    De druk zakt.
    Je hoeft minder perfect te zijn om je oké te voelen.
    En handelen wordt makkelijker.

    Je verandert dus niet wie je bent, maar hoe je systeem reageert.

  • People pleasing is vaak geen keuze, maar een patroon dat je hebt geleerd.

    Je zenuwstelsel heeft ergens opgeslagen:

    “aanpassen is veiliger dan jezelf zijn.”

    EMDR richt zich op die momenten:

    – situaties waarin je werd afgewezen of genegeerd

    – momenten waarop je moest zorgen voor de ander

    – ervaringen waarin je grens niet werd gerespecteerd

    Die ervaringen kunnen nog steeds bepalen hoe je nu reageert.

    Je kunt ook werken op:

    – spanning die je voelt bij nee zeggen

    – schuldgevoelens als je voor jezelf kiest

    – angst voor conflict of afwijzing

    Nee zeggen voelt minder bedreigend.

    De automatische neiging om te pleasen wordt minder sterk.

    En je krijgt meer ruimte om je eigen grens te voelen en uit te spreken.

    Je hoeft het dus niet alleen “aan te leren”, je haalt ook de oude reden weg waarom het zo moeilijk is.

  • Je kunt wéten dat je goed genoeg bent, maar het niet voelen.

    Dat komt omdat dat gevoel ergens anders vandaan komt.

    Vaak ligt het in eerdere ervaringen, zoals:

    – kritiek

    – afwijzing

    – je niet gezien of gehoord voelen

    Die ervaringen zijn nog niet verwerkt. Daardoor blijft dat oude gevoel actief.

    EMDR richt zich op die momenten.

    Niet op denken, maar op voelen.

    Door die lading te verwerken, verandert hoe je naar jezelf kijkt.

    Het wordt minder zwaar.

    En “goed genoeg” voelt minder ver weg.

  • De reactie voelt vaak alsof het over nu gaat, maar komt meestal van eerder.

    Je zenuwstelsel heeft ergens geleerd:

    “ik kan verlaten worden” of “ik ben niet veilig in relaties.”

    EMDR richt zich op die ervaringen, zoals:

    – afwijzing of verlies

    – onvoorspelbare of afwezige ouders

    – momenten waarop je je alleen voelde

    Ook werk je met triggers in het nu:

    – iemand die afstand neemt

    – geen reactie krijgen

    – onzekerheid in contact

    Door die lading te verwerken, verandert je reactie.

    De angst wordt minder intens.

    Je voelt je stabieler in contact.

    En je hoeft minder te controleren of bevestiging te zoeken.

  • EMDR richt zich op waar dat gevoel is ontstaan.
    Schaamte en schuld komen vaak niet alleen uit het heden, maar uit eerdere ervaringen.

    Denk aan:
    – momenten waarop je je afgewezen voelde
    – situaties waarin je het gevoel kreeg dat jij “fout” was
    – ervaringen waarin je te veel verantwoordelijkheid droeg

    Die herinneringen kunnen nog steeds actief zijn in je systeem.

    Tijdens EMDR ga je terug naar die momenten.
    Niet om ze opnieuw te beleven, maar om de lading te verwerken.

    Ook kun je werken op:
    – situaties waarin schaamte nu wordt getriggerd
    – de gedachten die daarbij opkomen
    – het gevoel in je lichaam

    Door die lading te verminderen, wordt het gevoel minder intens.

    Je blijft dezelfde persoon, maar kijkt milder naar jezelf.

  • Uitstelgedrag is vaak geen luiheid, maar een stressreactie.
    Je systeem probeert iets te vermijden dat spanning oproept.

    Denk aan:
    – angst om te falen
    – angst voor beoordeling
    – druk om het perfect te doen

    EMDR richt zich op waar die spanning vandaan komt.

    Bijvoorbeeld:
    – eerdere ervaringen van kritiek of afwijzing
    – momenten waarop iets “misging”
    – situaties waarin je je niet goed genoeg voelde

    Ook kun je werken op:
    – de spanning die je voelt vóór een taak
    – het beeld van falen
    – de blokkade zelf

    Door die lading te verwerken, wordt de drempel lager.

    Beginnen voelt minder zwaar.
    En je komt makkelijker in actie.

  • Ja. Ook als je het niet bewust kunt plaatsen, kan EMDR helpen.

    Angst zit niet alleen in wat je je herinnert.

    Je lichaam kan iets hebben opgeslagen zonder dat je er een duidelijk beeld bij hebt.

    Denk aan:

    – eerdere nare ervaringen

    – spanning rondom controleverlies

    – pijn of onverwachte situaties

    EMDR richt zich op:

    – de angstreactie zelf

    – beelden of gedachten die opkomen

    – wat je in je lichaam voelt

    Je hoeft dus niet precies te weten waar het vandaan komt.

    Door die lading te verwerken, wordt de reactie minder heftig.

    De spanning zakt.

    En je kunt situaties zoals een behandeling beter verdragen.

  • kan emdr helpen bij slaapproblemen doordat mijn lichaam ‘aan’ blijft staan?

    Ja. Slaapproblemen komen niet altijd door stress van nu.
    Vaak blijft je lichaam alert door eerdere ervaringen.

    Je systeem staat als het ware continu “aan”.
    Dat merk je vooral ’s avonds: je komt niet tot rust of wordt vaak wakker.

    EMDR richt zich op:
    – ervaringen die je systeem alert hebben gemaakt
    – momenten van spanning, onveiligheid of overbelasting
    – de onrust die je nu in je lichaam voelt

    Je kunt ook werken op:
    – piekergedachten voor het slapen
    – de angst om niet te kunnen slapen
    – lichamelijke spanning

    Door die lading te verwerken, zakt de alertheid.

    Je lichaam leert weer dat het veilig is om te ontspannen.
    En inslapen wordt makkelijker.

  • Ja. Soms blijft rouw hangen, vooral als er iets “open” voelt.

    Denk aan:

    – geen afscheid kunnen nemen

    – schuldgevoelens

    – machteloosheid rondom het verlies

    Die momenten kunnen als het ware vast blijven zitten in je systeem.

    EMDR richt zich op:

    – de herinneringen die blijven terugkomen

    – beelden die veel lading hebben

    – de emoties die daarbij horen

    Je verwerkt niet het verlies zelf, maar wat eromheen zit.

    Ook kun je werken op:

    – wat je nog had willen zeggen of doen

    – de situatie zoals die is gegaan

    – de pijn die steeds wordt getriggerd

    Door die lading te verminderen, komt er meer ruimte.

    Het gemis blijft, maar het voelt minder rauw.

    En je kunt het beter dragen.